Dinsdag 26 december 1944
Introductie:
Deze dag zagen we dat Grandmenil werd ingenomen door het derde bataljon van het 289 th RGT. In de ochtend had K Compagnie, begeleid door Tanks, geprobeerd om het dorp in te nemen. Maar nadat tanks verwoest waren en er verschillende doden waren gevallen trok men zich terug.
Om 13.30 uur, nadat het dorp door de Amerikanen verlaten was, werd Grandmenil gebombardeerd en met Artillerie beschoten. Om 14.15 uur viel het 3rd bataljon opnieuw aan. Tussen 14.45 en 17.00 uur schoot het 879th FABN 240 mortieren op vijandelijke troepen en materiaal toen zij het dorp trachtten te verlaten.
Harold Lindstrom ; 289th infanterie regiment; company F; mortier team, 4 th platoon:
00.00 uur : De 2nd batalion commander wordt vervangen door Thomas A. Gearhart.
Company F graaft zich op de heuvel in. Lindstrom graaft een langwerpige foxhole en wacht een mogelijke aanval af. Medics verzorgen de gewonden.
00.30:
De bataljons commandant wordt om 00.30 uur gewaarschuwd om een compagnie voor te bereiden om Task Force McGeorge te ondersteunen bij de inname van Grandmenil. Compagnie K wordt voor deze missie geselecteerd. Alle fragmentatie en fosfor handgranaten van het bataljon worden aan Compagnie K meegegeven. Vanwege de slechte radiocommunicatie, krijgt Captain Conway de radio van het bataljon. Compagnie commandant van Compagnie K leent een reserve radio van het Regiment, zodat de Compagnie contact kon houden met het bataljon.
Videofoto van Grandmenil
Grandrue, Januari 1945
|
Robert H. Mabes , Company M, 289 th infantery regiment:
Die nacht vielen wij aan. Ik was achter de naderende troepen toen onze eigen artillerie het dorp begon te schieten. Ik liet me vallen op de weg terwijl er scherven op me vielen. Na het vuren hoorde ik iemand vragen of alles goed met me was. Ik keek op en zag een van onze tanks, hij stond tussen twee huizen. Ik kreeg het advies om bij de volgende beschieting een van de huizen in te duiken. Bij de volgende aanval dook ik door een open deur van een schuur. Ik zag beweging. Door het licht van de artillerieaanval zag ik dat er varkens zaten, die erg veel honger hadden. Ik gaf ze suikerbieten tijdens de aanval. Later begreep ik dat ze dat helemaal niet eten. |
Met Ward Brunner, de andere “first gunner” van ons peloton, naast me openden we het vuur met korte tussenpozen. Daarna vuurde Ward voortdurend. Ik riep dat hij zo zijn geweer verbrandde. Hij wees naar springende stenen net boven en achter mijn hoofd en ik begon ook continu te vuren.
04.00 uur: Lindstrom vervoert met drie andere soldaten de gewonde William Hanagan op een stretcher. Het is een lange wandeling, die hen voert naar de plek waar de nacht ervoor Duitse tanks jeeps en halftracks vernietigden (net voor Trou De Loup). De groep loopt naar een defensieve positie waarbij een veldkeuken zit. Deze positie wordt bezet door tankbemanning en soldaten met lichte wapens.
04.30:
Om 04.30 uur begint de aanval, waarbij Compagnie K voorop gaat.
06.15:
Om 06.15 is Compagnie K in het dorp. Er wordt van huis tot huis gevochten. Intense anti tank, kleinere wapens en automatische geweren zorgen ervoor dat de Compagnie zich terug moet trekken en zich bij dageraad moet reorganiseren. Compagnie K lijdt zware verliezen.
Compagnie I wordt naar voren geschoven om posities in de bossen te bezetten ten zuiden van de snelweg, die eerder was ingenomen door Compagnie K. Deze posities blokkeerden de mogelijke doorgang voor vijandelijke infanterie en zorgen ervoor dat tanks kunnen vuren, die de hoofdweg dekken.
Paul Frohmader , company K, 289th:
Compagnie K had geen zware anti tank wapens en ze zaten niet op een veilige plaats toen een Duitse tank hen vastzette. Snipers waren achter hen in de kerktoren. Er stond een huis tussen de tank en de compagnie.
De tank begon op het huis te vuren, in de hoop een doorbaak te forceren. Amerikaanse soldaten die in het huis zaten, werden onmiddellijk gedood of raakten gewond. De muren van het huis waren zo dik, dat er bij ieder schot wolken vol stof ontstonden. Het zou slechts een kwestie van tijd zijn voordat de muur het zou begeven. |
Amerikaan met bazooka op wacht (24-12-44)
|
Na vijf granaten ontstond er echter een perfect rookgordijn. Ze renden naar beneden op een helling naar de oorspronkelijke posities. Er werd heftig geschoten. Uit de bossen achter hen kwamen Duitse infanteristen. De groep had 40-45 uur niet geslapen en was uitgeput. We renden de hoofdweg op en dat was net op tijd: Duitse tanks reden de hoofdweg op…
Toen de groep net het bos bereikte werd er op hen geschoten. Het was een verborgen groep tanks. Frohmaders groep identificeerde zichzelf waarna het schieten stopte.
Uiteindelijk kregen ze een stuk bos toegewezen waar ze zich in moesten graven. Het was onmogelijk om een gat te graven in de bevroren grond. Opeens ontplofte er granaten om ons heen. Robert Logestrom werd geraakt door een scherf. Dat was het einde van zijn oorlog.

Grandmenil, Grandrue
|
Robert F. Kauffman: Vroeg in de ochtend kwam het bevel voor Kauffmans team, die nog steeds in het met puin gevulde ruïne zaten, om zich terug te trekken naar een kleine stenen schuur. Deze stond links achter onze positie. Opnieuw was onbekend wie dat bevel gaf.
Opnieuw moest het team door een gebied dat met machinegeweervuur werd beschoten vanuit de linkervoorkant. De laatste paar mannen die over waren van het team kwamen ongedeerd bij de schuur, waar ook al wat andere Amerikanen zaten. In totaal zaten er een man of tien, die de schuur zwaar bewaakten. Achter de schuur was een licht machinegeweer, bemand door twee soldaten. |
Op de hooizolder zaten een aantal mannen en de ramen waren ook bemand.
09.00:
Zestien vijandelijke tanks verlaten Grandmenil om 09.00 uur en naderen de wegversperringen aan de lager gelegen weg. De wegversperring blokkeren de aanval en schakelen twee vijandelijke tanks uit. Men verloor een self-propelled tank destroyer.
12.00:
Tegen de middag krijgt Compagnie L het bevel om terug te keren naar de hoger gelegen weg. De Compagnie komt onder zwaar vuur te liggen nadat zij hun posities bij de wegversperring hebben verlaten. Het vuren komt van het zuidwesten en men denkt dat het van vijandelijke tanks komt die zich van de versperring hadden teruggetrokken. Om het vuur te vermijden maakt de Compagnie een omtrekkende beweging naar de hoger gelegen weg, wat hun aanzienlijk tijd kost.
13.45:
Om 13.45 uur wacht Command Combat B op het bevel van Brigadier General Truman E. Boudinot om aan te vallen . Compagnie L was echter nog niet aangekomen bij de positie van het Bataljon.
De bataljon commandant en de S-3 gingen onmiddellijk naar het punt en om 13.55 uur ontving men een bevel om Grandmenil aan te vallen. |
|
Robert F. Kauffman: Na een nacht niet slapen en een paar dagen zonder eten, had Kauffman honger. Hij opent een blik kaas, de minst favoriete van allemaal. Van de hooizolder wordt echter geroepen, dat er een Duitse tank aankomt, ten oosten van de schuur.
Al snel blijken er vier tanks te naderen en Kauffmans honger is over. Uiteindelijk worden er maar liefst dertien tanks gesignaleerd, met daarachteraan infanterie.
Als de eerste tank recht tegenover Kauffmans staat, openen de mannen achter de schuur het vuur. Verschillende lopen richten zich op de schuur. Een vuurde er, wat twee doden aan Amerikaanse zijde oplevert.
Als de tanks zouden blijven doorrijden, zou het de schuur mogelijk passeren en zou de weg naar de halftracks mogelijk afsnijden.

Tanks in het veld
net buiten Grandmenil
|
Captain Jordan voerde een discussie met een jonge Luitenant. De luitenant wilde terug naar de halftracks, maar Jordan beval hem te blijven zitten. Uiteindelijk werd op democratische wijze besloten om terug te gaan naar de halftracks. Het was de enige keer, zo zegt Kauffman, dat er in het leger een democratische beslissing werd genomen. De mannen waren bang dat zij, net als bij het Malmedy Massacre, door de Duitsers vermoord zouden worden als zij zich zouden overgeven. (zie ook HIER)
De Duitse colonne was volledig in zicht en de groep wist dat het zeer moeilijk zou worden om de schuur te verlaten.
|
Een voor een verlieten de soldaten de schuur, passeerden de lichamen van de dode mannen van het machinegeweer en passeerden de hekken waarachter normaal het vee stond. Daarna liepen ze langs de steile helling, die hen naar een omhooggaande weg zou brengen. Kauffman wist dat als ze dat punt zouden bereiken, ze een greppel in konden duiken om bescherming te zoeken. De vraag was alleen of de colonne hen niet zou opmerken, maar ze hadden geen keuze.
De last die je voelt als je een dorp moet verlaten, die je al had ingenomen, is onvoorstelbaar. Toen de mannen bij de greppel kwamen, zagen ze dat die vol lag met nieuw materiaal van troepen die zich haastig hadden teruggetrokken. (Dit was materiaal van Frohmaders groep)
De groep haalde de halftracks ongedeerd. De halftracks hadden gekleurde panelen waardoor ze opvielen voor de P38 vliegtuigen, die in de lucht zaten. Kauffman had ook gehoord dat er doden waren gevallen aan eigen zijde door deze vliegtuigen.
Op dat moment voelde Kauffman zich compleet uitgeput.
Hij klom in een halftrack, maar voor hij zat werd hij er weer uitgetrokken.
Een woedende officier trok Kauffman in een jeep en eiste een verklaring waarom ze niet in Grandmenil zaten.
Op dat moment werd de Duitse colonne belaagd door een luchtbombardement en zouden zich uiteindelijk terugtrekken. De officier vertelde de groep dat hij het dorp gedurende twintig minuten met artillerie rook- en witte fosfor granaten zou bestoken. Daarna kon de groep het dorp opnieuw innemen.
Het bataljon, versterkt met tanks van Combat Command B, zou om 15.00 uur Grandmenil aan moeten vallen, vergezeld door 2 compagnies. Daar zouden ze een defensieve positie op moeten zetten om de doorgaande weg te zekeren. Om 15.00 uur zou er gedurende vijf minuten artillerie op Grandmenil afgevuurd worden.
De bataljon commandant protesteert tegen het tijdstip van de aanval. Hij kreeg toestemming om zijn troepen in 20 minuten voor te bereiden op de aanval tegen een zwaar verdedigde positie. Hij is een halve mijl van zijn troepen.; een compagnie is ergens in de bossen op weg naar het bataljon en de overgebleven troepen waren ondergebracht bij defensieve posities.
Er was echter geen tijd voor compromissen: uur U werd onvoorwaardelijk voortgezet. Het bataljon zou om 14.15 uur aanvallen

Lt. Thomas S. Eubank
|
Gelukkig ontmoet de bataljon commandant en de S-3, op de terugweg naar het Bataljon, Luitenant Thomas S. Eubank. Hij heeft het commando over Compagnie L overgenomen en is met Company L, die nog steeds in de bossen loopt, richting de hoofdweg gegaan, een kwart mile naar het noorden.
Eubank krijgt de volgende opdracht: om 14.15 Grandmenil aanvallen, versterkt met tanks, vooraf gegaan door een artillerie beschieting van vijf minuten. Als de compagnie verder gaat, zal het de snelweg bereiken op het moment dat tanks daar aankomen in de richting van Grandmenil. Compagnie L zal deze tanks in het dorp assisteren. Totdat het dorp ingenomen is, zal het bataljon het dorp te allen tijde verdedigen.
|
L compagnie is, gedurende de aanval en tijdens het defensief, verantwoordelijk voor de linkerzijde van het dorp, inclusief de hoofdweg. Vergelijkbare bevelen worden uitgedeeld aan Kapitein Robertson, compagnie commandant van I compagny: zij moeten een smalle landweg aanvallen die naar Grandmenil-west leidt en zijn verantwoordelijk voor de rechterhelft van het dorp, inclusief de daar gelegen snelweg. Company K is reserve en moet compagnie I volgen.
14.15 uur: Als de bataljon commandant zijn bevelen heeft uitgevaardigd, is de artillerie met de voorbereidingen bezig. De artillerie werkt perfect, waardoor de aanvallende compagnies de eerste huizen van Grandmenil bereiken zonder zware tegenstand. |

Foto's van Company L
289th infantery
(met dank aan Nick T.) |
Lindstrom van company F en de drie anderen die de gewonde Hanagan hebben vervoerd, worden opnieuw bewapend. Tijdens het terugtrekken vanuit Grandmenil hebben ze de meeste spullen achtergelaten. Voor Logan is er geen nieuwe mortier, maar wel een machinegeweer. De 2nd, 3rd en 4th platoon verlaten de veilige plek en gaan door hetzelfde bos terug naar de plaats waar ze eerder geschuild hadden.
Onderweg passeren ze wrakken van company F die door hun eigen P-38 gebombardeerd zijn. Er ging een gerucht dat Duitse infiltranten de trucks verkeerd hadden gemarkeerd om de vliegtuigen te verwarren.
Companie G en E lopen met F mee. Lindstrom is als de dood om te gaan vechten. Hij gaat nog liever dood dan dat hij gehandicapt thuis komt.
Captain Oscar Tingley, Company Commanding Officer , vraagt om een paar vrijwilligers die moeten gaan uitzoeken waar de Duitsers precies zitten.
Lindstrom loopt even later op een weg naar Grandmenil. De Duitsers zaten in een zwaar bebost gebied voorbij Grandmenil.
De soldaten spreiden zich in aanvalsformatie. Frank Maresca en het 3rd platoon naderen een haag. Lt Markowitz, die tijdelijk de leiding heeft, leidt de groep als een MP. Vervolgens landt er 200 meter links van hem een Amerikaanse artillerie granaat. Een tweede granaat landt aan de andere kant van de haag. Iedereen liet zich vallen. Markewitz roept dat iedereen als de hel weg moet, wat iedereen ook doet. De granaten vallen zo dicht achter Maresca dat hij bijna valt. Maresca en een paar anderen rennen naar een weg waarop niet wordt gevuurd. Markewitz roept dat ze terug moeten komen. Als ze teruglopen, zien ze een slagveld... (zie ook Frank Maresca)
Lindstrom helpt met een aantal anderen de gewonden weg te halen. Hij beschrijft, net als Maresca, de gruwelen die hij zag.
Hierna gaat Lindstroms groep richting La Fosse, waar hij een defensieve positie inneemt.
Panther tussen Manhay en Grandmenil
|
In Grandmenil zitten Duitse machinegeweren op strategische plaatsen zodat zij op ieder kruispunt een spervuur kunnen creeëren. De compagnie commandant en the executive officer van compagny I, captain Robertson en Lieutenant Frank Donovan, raken beiden bijna tegelijkertijd gewond. Robertson door een machinegeweer en Donovan door geweervuur. Lieutenant Eugene F. Philips neemt het commando van compagnie I over.
De bataljon Observatie Post, gelegen op de open heuvelzijde ten westen van Grandmenil, ziet een peloton tanks vanaf Manhay naar Grandmenil trekken.
|
Artillery vuur probeert deze kolonne te stoppen, waarbij de voorste tank in brand vliegt. De andere tanks trekken daarop terug naar Manhay.
Een aantal Duitsers proberen zich terug te trekken naar Manhay door de open velden. Opnieuw schakelt de observatiepost artillerie in, wat veel slachtoffers veroorzaakt aan Duitse zijde. Vijandelijke snipers infiltreren vervolgens in de bossen ten noorden van de snelweg om controle te krijgen op de slag. De snipers houden gedurende twee dagen de troepen tussen Grandmenil en Erezee behoorlijk op. Uiteindelijk worden zij gevangen genomen. Een sniper opent het vuur met een machine geweer op de observatie post, maar hierbij raakt niemand gewond.
Robert F. Kauffman:
Kauffmans groep is opnieuw onderweg naar Grandmenil, deze keer bij daglicht. De hele vallei staat onder de rook, waardoor ze wat beschermd worden. Als ze bij de rand van het dorp komen, worden ze opnieuw onder vuur genomen door machinegeweren.
Amerikaanse tanks en een aantal bazooka's schieten en leggen hen het zwijgen op. Opnieuw moet Kauffman de lichamen van Mellitz en Wertman passeren. Het lichaam van een man lag over een trailer die bij een vorige aanval is verlaten. De andere man ligt ernaast.
Als de groep de eerste bijna volledige intacte huizen bereikt, ontmoeten ze aan de linkerkant van de straat een Belgische vrouw. Op de een of andere manier heeft ze deze vreselijke beproeving doorstaan. In haar huis is een grote kamer waar de vloer letterlijk bedekt is met bloed. De vrouw vertelt dat hier Duitsers hebben gezeten die overlegd hadden of ze zich zouden overgeven of niet.
Nadat we een aantal machinegeweren hadden uitgeschakeld, die de doorgang tot het dorp versperden, werd het machinegeweervuur wat minder. Wel waren er andere machinegeweren die de groep voortdurend hinderden. Later op de dag kwamen we zwaar onder vuur te liggen door tanks, die zich buiten het dorp hadden teruggetrokken.
Daniel R. Shine, company I; 289th:
Company I moest het dorp aanvallen met ondersteuning van sherman tanks. Twee van Shine's vrienden zochten bescherming achter een van de tanks tegen het geweervuur dat net was begonnen. Terwijl Shine keek, explodeerde er een artillerie granaat vlakbij de twee. Ze waren op slag dood.
De Amerikanen zetten hun aanval voort. De Shermans naderden de dorpsstraten terwijl zij hun kanonnen afvuurden op de bezette huizen. Daarna volgde infanterie troepen. Eerst gooiden ze handgranaten in de huizen, openden daarna het vuur en gingen naar binnen. Shine en een andere jonge soldaat gingen een huis binnen. In het huis zat een verwarde Duitser die naar zijn geweer greep. Er was geen tijd om te vragen om zich over te geven. Shines compagnon schoot de Duitser door het voorhoofd met zijn .45 colt.
De Duitsers vochten wanhopig en de Amerikanen werden gedwongen het dorp huis voor huis in te nemen.
Terwijl de dag voortschreed, gaven veel jonge Amerikanen en Duitsers het ultieme offer voor hun land.

De weg tussen Grandmenil en Manhay
|
Bob E. Walk ; Company K; 289 th infantery regiment; 1st mortar squad; 4th platoon:
Bob Walks mortar squad loopt door een drooggevallen bedding Grandmenil in als ze sergeant Jobe, de mortier section leader tegenkomen. Hij meldt dat een mitrailleursnest de company tegenhoudt. Het nest zit in een oud huis in de hoofdstraat (Grand Rue). Met mortieren wordt het huis beschoten. Als de rook is opgetrokken zien ze een tiger tank, maar die blijkt geen gevaar te vormen.
Company K moet zich eenmaal terugtrekken uit Grandmenil, maar tijdens de volgende aanval geven de Duitsers zich over. Er zijn vele slachtoffers aan beide zijden.
|
Shelton hoort later dat company I en F ondersteuning heeft gegeven tijdens de aanval. Ook de 105mm Howitzers hebben de Duitse stellingen flink bestookt.
De 2nd SS panzer divisie commandant wil, na overgave, zelfs graag de automatisch schietende Howitzers zien: er wordt zo snel gevuurd, dat het lijkt alsof het automatische wapens zijn!
Robert F. Kauffman: Nadat we een aantal machinegeweren hadden uitgeschakeld, die de doorgang tot het dorp versperden, werd het machinegeweervuur wat minder. Wel waren er andere machinegeweren die de groep voortdurend hinderden. Later op de dag kwamen we zwaar onder vuur te liggen door tanks, die zich buiten het dorp hadden teruggetrokken.
Op de foto hiernaast het huis waar Kauffman zich schuilhield op tweede kerstdag. |
|
Ongeveer 17.00 uur: Als het donker begint te worden en het zicht slechter wordt, maakt de Command Group plannen om Grandmenil in te sluipen. De Wire Group moet met de Command Group het dorp ingaan en ondertussen een telefoondraad leggen. Een lijn aan de achterzijde werd bevestigd met de hand, door de draad door het ruwe terrein te dragen. Honderden yards worden gelegd langs de zijde van de snelweg. Het anti tank peloton moet Grandmenil ingaan en defensieve posities innemen met het zicht op het zuiden en oosten.
Op het moment dat de Command Group het dorp in wil, krijgt men een boodschap dat Lt. Colonel Joseph Stearns (regimental executive officer van de 289th infanterie) op weg is om het commando over het bataljon overte nemen. Lt Colonel Pretty wordt afgelost, zodat hij voor het eerst in drie dagen wat slaap in kan halen. Lt Colonel Stearns arriveert niet lang daarna en wil het commando overnemen. Maar Pretty negeert het bevel en trekt met de command group Grandmenil binnen.
Om 18.00 uur heeft het bataljon controle over het dorp en zet meteen defensieve lijnen uit.
Bij de Amerikanen is bekend dat vijandelijke eenheden zich schuilhouden in de huizen van het dorp. Ieder gebouw moet daarom systematisch nagekeken worden, voordat het bezet kan worden.
Company K en een peloton van Company A (275th engineers van de 75th division) die aan het bataljon waren geleend, elimineren de vijand.

Panther bij de kruising met
route de Bomal
|
Robert F. Kauffman: Er zat een sniper in de kerktoren. Hij maakte het de groep erg moeilijk gedurende de nacht, zeker als men op wacht moest staan bij een waterbak, gelegen aan de oostelijke ingang van het dorp. Kauffmans groep vuurde met een bazooka op de kerkdeur waarna het snipervuur stopte.
Er was nog een opmerkelijk incident: het gebeurde aan het einde van de slag om Grandmenil. Sampson en Kauffman liepen naar een van de weinig overgebleven huizen van het dorp. We naderden een zijstraat en botsten letterlijk tegen een Amerikaan op. Het was majoor McGeorge, gewapend met alleen map stafkaarten en zijn .45 revolver. Wat een opmerkelijke man…..
|
Daniel R. Shine:
Aan het einde van de dag had Companie I de Duitsers uit Grandmenil verdreven. Ze hadden foxholes gegraven langs de rand van het dorp. Twintig uur eerder had geen van hen ooit een oorlog gezien. Nu waren ze veteranen.
Kerstnacht zou opnieuw een koude, bewolkte nacht worden, met temperaturen onder de -20 graden.
De winter van 1944 zou herinnerd worden als de koudste in veertig jaar.
Achter Shine brandden en smeulden de ruïnes van Grandmenil.
Die nacht konden de soldaten hun slaapzakken niet gebruiken. Ze waren te bang dat de Duitsers een tegenaanval zouden doen en hun bajonetten zouden gebruiken, terwijl zij in hun slaapzakken lagen.
Dus lagen de mannen van Company I op de bevroren grond, met hun bevroren voeten.
Hun slaap vulde zich met gedachten over diegene die ze hadden gedood en de vrienden die nooit meer naar huis zouden gaan en bevroren lagen op de besneeuwde grond van Grandmenil....